Тоқсандық баға үш бөліктен құралады: қалыптастырушы бағалау (ҚБ) — 25 %, бөлім бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) — 25 %, тоқсандық жиынтық бағалау (ТЖБ) — 50 %. Жиынтық пайыз бағаға шкала бойынша аударылады: 85 %-дан бастап «5», 65 %-дан «4», 40 %-дан «3». Төмендегі калькулятор балдарыңызды енгізсеңіз, тоқсандық бағаны және «4» не «5» алу үшін ТЖБ-дан қанша балл жинау керегін есептейді.
uchus.kz редакциясының материалы. Ағымдағы оқу үлгерімін бақылаудың, аралық және қорытынды аттестаттаудың үлгілік қағидаларымен (ҚР БҒМ 18.03.2008 № 125 бұйрығы, 28-тармақ ҚР Оқу-ағарту министрінің м.а. 16.09.2026 № 257-НҚ бұйрығымен жаңа редакцияда) 2026 жылғы 14 қарашадағы жағдай бойынша тексерілді. Өз қорытындыларымыз бөлек белгіленген.
Тоқсандық баға формуласы
Қағидалардың 28-тармағы (ресми мәтін):
«Тоқсандық баға формативтік бағалау, бөлім/ортақ тақырып бойынша жиынтық бағалау және тоқсандық жиынтық бағалау нәтижелерінің тиісінше 25 %, 25 % және 50 % арақатынасы негізінде қойылады».
- Әр бөліктің үлесін табыңыз: жинаған балды ең жоғары балға бөліңіз. Бірнеше БЖБ болса, барлық БЖБ балдарын қосып, барлық БЖБ-ның ең жоғары балдарының қосындысына бөлесіз.
- Үлесті салмағына көбейтіңіз: ҚБ — 25-ке, БЖБ — 25-ке, ТЖБ — 50-ге.
- Үш санды қосыңыз — тоқсандағы пайыз шығады.
- Пайызды төмендегі шкала бойынша бағаға аударыңыз.
Мысал. ҚБ — 9 / 10 (22,5), БЖБ — 34 / 40 (21,3), ТЖБ — 21 / 25 (42). Барлығы 85,8 % — бұл «5».
Балды бағаға аудару шкаласы
Қағидалардың 1-қосымшасы, 2–11 (12) сыныптар үшін:
- 85 – 100 %«5» — өте жақсы
- 65 – 84 %«4» — жақсы
- 40 – 64 %«3» — қанағаттанарлық
- 0 – 39 %«2» — қанағаттанарлықсыз
Жылдық баға 5–11 (12) сыныптарда тоқсандық бағалардың орта арифметикалық мәні ретінде қойылады, ең жақын бүтін санға дейін дөңгелектенеді (30-тармақ).
Біздің есеп. Калькулятор пайызды дөңгелектемейді: 84,9 % — әлі «4». Дөңгелектеу ережесін мектеп түсіндіруі керек, сондықтан шекарада тұрсаңыз, мұғалімнен есептің өзін сұраңыз.
2026 жылғы 1 қыркүйектен не өзгерді
28-тармақ 16.09.2026 № 257-НҚ бұйрығымен жаңа редакцияда жазылды және 2026 жылғы 1 қыркүйектен бастап туындаған құқықтық қатынастарға қолданылады:
- 25 / 25 / 50 сақталдыҚБ, БЖБ және ТЖБ арақатынасы бұрынғыдай
- «Ортақ тақырып»жиынтық бағалау бөлім бойынша ғана емес, ортақ тақырып бойынша да өткізілуі мүмкін
- тоқсандық баға емес, жартыжылдық баға қойылады — ҚБ және БЖБ нәтижелері бойынша, ТЖБ жоқ
- 29-тармақалып тасталды
Біздің оқуымыз. 1 сағаттық пәндер үшін ҚБ мен БЖБ-ның жартыжылдық бағадағы нақты салмағын 28-тармақ көрсетпейді. Сондықтан калькулятор мұндай пәндерді есептемейді: мектептің түсіндірмесін сұраңыз.
ҚБ, БЖБ, ТЖБ және ФО, СОР, СОЧ
- ҚБ = ФОқалыптастырушы (формативтік) бағалау — салмағы 25 %
- БЖБ = СОРбөлім (ортақ тақырып) бойынша жиынтық бағалау — 25 %
- ТЖБ = СОЧтоқсан бойынша жиынтық бағалау — 50 %
Формула мен шкала қазақ және орыс сыныптары үшін бірдей. Орыс тіліндегі түсіндірме — «Четвертная оценка» мақаласында, ТЖБ-дан қанша балл керегін есептейтін орысша калькулятор — «Калькулятор СОР и СОЧ» бетінде.
Жиі кездесетін қателер
- ҚБ-ны есептемеуескі «БЖБ 50 + ТЖБ 50» схемасы қолданылмайды, ҚБ 25 % салмақпен кіреді
- Балдарды тікелей қосуалдымен үлес (балл ÷ ең жоғары балл), содан кейін салмақ
- БЖБ-ларды орташалаубалдарды қосып, ең жоғары балдардың қосындысына бөлу керек — әр БЖБ-ның ең жоғары балы әртүрлі болса, нәтиже өзгереді
- Шекараны дөңгелектеу«4» — дәл 65 %-дан, «5» — дәл 85 %-дан
Жиі қойылатын сұрақтар
ТЖБ-дан қанша балл алсам, «5» шығады?
Калькуляторға ҚБ мен БЖБ балдарын енгізіп, ТЖБ балын бос қалдырыңыз — «4» және «5» үшін ТЖБ-дан ең аз қанша балл керегін көрсетеді.
Журналда ҚБ бағаны жоқ. Ол есептеле ме?
Иә. 28-тармақ ҚБ-ны 25 % салмақпен тікелей атайды. Журнал нысаны бұл арақатынастан бұрын бекітілген, бағанның болмауы ережені жоймайды.
Жылдық баға қалай шығады?
Тоқсандық бағалардың орта арифметикалық мәні, ең жақын бүтін санға дейін дөңгелектенеді (30-тармақ). Мысалы, 5, 4, 5, 4 — орташа 4,5 — жылдық баға «5».
Балдарымды қайдан көремін?
Мектептің электрондық күнделігінде:
Kundelik,
Bilimal немесе мектеп қолданатын басқа платформада.
uchus.kz — независимый справочник, не официальный сайт. Мы не связаны с Министерством просвещения РК, школами и операторами электронных дневников. Калькулятор даёт ориентир по опубликованным правилам; официальную оценку выставляет учитель. uchus.kz — тәуелсіз анықтамалық, ресми сайт емес.